Một dự án nhà ở xã hội tại TP Hồ Chí Minh. Ảnh: Cảnh Nhật

Nhu cầu về nhà ở xã hội rất lớn

Nhiều năm lên TP Hồ Chí Minh làm việc, vợ chồng anh Nguyễn Tấn Thịnh (quê tỉnh Hậu Giang cũ), công nhân làm việc tại Khu công nghiệp Tân Tạo, vẫn chưa có nơi ở để ổn định cuộc sống. “Nhà trọ bây giờ giá thuê từ 2,5 - 4 triệu đồng mỗi tháng mà chật chội. Chúng tôi có tìm hiểu về một số dự án nhà ở xã hội nhưng giá vẫn cao so với thu nhập của mình”, anh Thịnh chia sẻ.

Câu chuyện của anh Nguyễn Tấn Thịnh cũng là nỗi trăn trở của hàng trăm nghìn công nhân đang sinh sống, làm việc tại các khu công nghiệp phía Nam, với mong muốn có một chỗ ở để ổn định cuộc sống.

Theo Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, giai đoạn 2021 - 2025, TP Hồ Chí Minh đặt mục tiêu phát triển 35.000 căn nhà ở xã hội, song đến nay mới hoàn thành được một phần nhỏ. Nhiều dự án bị chậm tiến độ do vướng thủ tục pháp lý, khó khăn trong giải phóng mặt bằng và hạn chế về nguồn vốn để thực hiện.

Trước nhu cầu nhà ở xã hội ngày càng lớn, những tháng cuối năm 2025, nhiều dự án tại các địa phương phía Nam được khởi công, góp phần bổ sung nguồn cung cho thị trường. Đơn cử như dự án khu nhà ở xã hội quy mô 1.646 căn tại xã Mỹ Hạnh, tỉnh Tây Ninh; dự án chung cư nhà ở xã hội thuộc Khu dân cư và thương mại hỗn hợp Khải Vy ở phường Phú Thuận, TP Hồ Chí Minh, với 324 căn hộ…

Tại Đồng Nai, UBND tỉnh đã bổ sung 3 dự án đủ điều kiện vay vốn ưu đãi từ gói tín dụng 120.000 tỷ đồng dành cho nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và cải tạo chung cư cũ. Trước đó, tỉnh Đồng Nai đã có 5 dự án đủ điều kiện vay vốn, mở ra cơ hội tiếp cận nguồn tín dụng ưu đãi cho cả chủ đầu tư và người mua nhà, góp phần tăng tốc phát triển quỹ nhà ở xã hội.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Hồ Văn Hà, phát triển nhà ở xã hội, đặc biệt là cho công nhân và người thu nhập thấp là chủ trương lớn, thể hiện tính nhân văn sâu sắc của hệ thống chính trị. Tỉnh xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, góp phần đảm bảo an sinh bền vững cho người dân.

Đồng Nai đặt mục tiêu hoàn thành 65.000 căn hộ nhà ở xã hội vào năm 2030 và đang tập trung quy hoạch quỹ đất thuận lợi, công khai tiêu chí xét duyệt, rút ngắn thủ tục phê duyệt dự án, đồng thời yêu cầu các dự án thương mại dành 20% quỹ đất cho nhà ở xã hội theo quy định.

Triển khai đồng bộ nhiều giải pháp

Theo Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, mục tiêu của TP đến năm 2030 là phát triển 199.400 căn nhà ở xã hội theo chỉ tiêu của Thủ tướng xoso 8844.com. Trong đó, giai đoạn 2021 - 2025 hoàn thành 18.143 căn, giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến hoàn thành 181.257 căn.

Các địa phương đang nỗ lực triển khai nhiều giải pháp để phát triển nhà ở xã hội. Ảnh: Cảnh Nhật

Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Bùi Xuân Cường cho biết, nhu cầu nhà ở thực tế tại TP khoảng 900.000 căn, việc đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội sẽ góp phần ổn định thị trường và kéo giảm giá nhà ở. Để hoàn thành mục tiêu, nhiều giải pháp đang được triển khai, trong đó TP đã quy hoạch gần 2.000ha đất cho các dự án nhà ở xã hội, rút ngắn thủ tục hành chính giúp đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án…

Đáng chú ý, từ tháng 10/2025, TP Hồ Chí Minh áp dụng chính sách mới về hỗ trợ nhà ở xã hội. Theo đó, người có nhà nhưng cách nơi làm từ 14,5km trở lên (đối với phường) hoặc từ 20km trở lên (đối với xã) được xét hỗ trợ mua hoặc thuê nhà ở xã hội, với điều kiện khoảng cách từ dự án nhà ở xã hội đến nơi làm việc ngắn hơn so với từ nơi ở hiện tại đến nơi làm việc.

Tỉnh Tây Ninh mới đây cũng công bố danh mục 7 dự án trọng điểm về nhà ở xã hội với tổng diện tích gần 100ha, dự kiến cung cấp khoảng 24.400 căn hộ, chủ yếu tập trung tại các khu vực đô thị đang phát triển và khu vực ven khu công nghiệp. Đồng thời, cam kết hỗ trợ chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng, rút ngắn quy trình lựa chọn nhà đầu tư theo Luật Nhà ở 2023 và Nghị quyết 15/2024/NQ-HĐND của tỉnh, tạo thuận lợi tối đa để dự án sớm triển khai.

Theo các chuyên gia, để nhà ở xã hội thực sự đến được với người có nhu cầu, các địa phương cần tiếp tục tăng nguồn cung bằng cách đẩy nhanh tiến độ dự án, phát triển quỹ đất sạch, tăng tính minh bạch trong xét duyệt và áp dụng các cơ chế linh hoạt hơn. Bên cạnh đó, chính sách tín dụng ưu đãi đóng vai trò quan trọng bao gồm mở rộng gói vay, giảm lãi suất, kéo dài thời gian trả nợ sẽ giúp giảm gánh nặng tài chính cho người thu nhập thấp.

Trong bối cảnh lượng lớn người lao động đang làm việc tại các khu công nghiệp phía Nam, nhu cầu an cư gắn với nơi làm việc ngày càng trở nên cấp thiết. Những giải pháp mà các địa phương đang nỗ lực triển khai kỳ vọng sẽ giúp hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhà ở xã hội trong thời gian tới, tạo điều kiện để người lao động yên tâm làm việc.