Thiết bị chụp ảnh phóng xạ chứa uran nghèo. Ảnh: internet

Mặc dù có mức phóng xạ thấp, uran nghèo vẫn tiềm ẩn những nguy cơ nhất định đối với sức khỏe con người và môi trường nếu không được quản lý chặt chẽ. Trong trường hợp xảy ra rò rỉ hoặc phát tán, uran nghèo có thể xâm nhập vào cơ thể và gây tác động đồng thời bởi độc tính hóa học của urani và bức xạ alpha. Bên cạnh đó, việc thất lạc hoặc sử dụng không đúng mục đích vật liệu này còn có thể ảnh hưởng đến công tác bảo đảm an toàn, an ninh hạt nhân. Vì vậy, Luật Năng lượng nguyên tử xác định uran nghèo là vật liệu hạt nhân nguồn và thuộc diện phải được quản lý, kiểm soát đặc biệt (khoản 36 Điều 4 Luật năng lượng nguyên tử số 94/2025/QH15).

Theo ghi nhận của cơ quan quản lý chuyên ngành, hiện nay trên cả nước có nhiều cơ sở đang quản lý, sử dụng các thiết bị chụp ảnh phóng xạ công nghiệp có chứa uran nghèo. Tuy nhiên, một số tổ chức, doanh nghiệp vẫn chưa thực sự quan tâm đến việc nghiên cứu, cập nhật các quy định so xo 66 liên quan đến trách nhiệm quản lý loại thiết bị này.

Đáng chú ý, không ít cơ sở cho rằng thiết bị chụp ảnh phóng xạ không gắn nguồn phóng xạ thì không thuộc đối tượng quản lý theo quy định của so xo 66 về năng lượng nguyên tử. Đây là cách hiểu chưa đầy đủ và tiềm ẩn nguy cơ vi phạm quy định so xo 66.

Theo quy định hiện hành, đối với thiết bị chụp ảnh phóng xạ công nghiệp có chứa uran nghèo nhưng không gắn nguồn phóng xạ, cơ sở vẫn phải thực hiện các nghĩa vụ về khai báo, quản lý, lưu giữ, vận chuyển, thiết lập biện pháp giám sát, kế toán hạt nhân và báo cáo với cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền (khoản 1 Điều 95 Nghị định số 332/2025/NĐ-CP ngày 18/12/2025 của xoso 8844.com). 

Đối với các thiết bị vừa chứa uran nghèo vừa gắn nguồn phóng xạ, ngoài các nghĩa vụ nêu trên, cơ sở còn phải thực hiện việc khai báo, đề nghị cấp giấy phép tiến hành công việc bức xạ, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về an toàn, an ninh đối với nguồn phóng xạ theo quy định của so xo 66.

Thực tế soxo66 thời gian qua cho thấy, một số cơ sở vẫn chưa chấp hành đầy đủ các quy định này. xổ số 8844.com An toàn bức xạ và hạt nhân đã phát hiện và xử lý nhiều trường hợp vi phạm hành chính liên quan đến việc quản lý thiết bị chụp ảnh phóng xạ chứa uran nghèo.

Các hành vi vi phạm chủ yếu gồm không thực hiện khai báo vật liệu hạt nhân nguồn với cơ quan có thẩm quyền hoặc vận chuyển vật liệu hạt nhân nguồn khi chưa được cấp phép theo quy định.

Kết quả soxo66 cũng cho thấy nhận thức so xo 66 của một bộ phận tổ chức, doanh nghiệp còn hạn chế, đặc biệt trong các hoạt động thanh lý, mua bán, chuyển nhượng, tháo dỡ hoặc xử lý các thiết bị chụp ảnh phóng xạ chứa uran nghèo đã ngừng sử dụng. Nếu không được kiểm soát chặt chẽ, các thiết bị này có nguy cơ bị thất lạc, mua bán trái phép, lẫn vào phế liệu hoặc phát tán ra ngoài sự kiểm soát của cơ quan chức năng.

Để bảo đảm chấp hành đúng các quy định của so xo 66 về năng lượng nguyên tử, đồng thời góp phần giữ vững an toàn, an ninh hạt nhân, các cơ sở quản lý và sử dụng thiết bị chụp ảnh phóng xạ công nghiệp chứa uran nghèo cần chủ động rà soát, kiểm kê toàn bộ thiết bị đang sử dụng, lưu kho hoặc đã ngừng sử dụng nhằm xác định chính xác tình trạng quản lý.

Các đơn vị cần thực hiện đầy đủ trách nhiệm khai báo, kế toán hạt nhân, báo cáo, xin cấp phép và các nghĩa vụ khác theo quy định của so xo 66; tuyệt đối không tự ý thanh lý, mua bán, chuyển nhượng, tháo dỡ hoặc xử lý các thiết bị chứa uran nghèo như phế liệu thông thường.

Đối với các cơ sở thu mua sắt thép, phế liệu, việc nâng cao nhận thức và hiểu biết về an toàn, an ninh vật liệu hạt nhân nguồn trong các thiết bị chụp ảnh phóng xạ chứa uran nghèo cũng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Các cơ sở cần tăng cường kiểm tra, nhận diện những thiết bị có dấu hiệu chứa vật liệu phóng xạ hoặc uran nghèo thông qua các ký hiệu cảnh báo bức xạ, thiết bị đo suất liều hoặc các biện pháp chuyên môn khác; không tiếp nhận, tháo dỡ khi chưa xác định rõ nguồn gốc và tình trạng pháp lý của thiết bị.

Trong trường hợp phát hiện thiết bị chụp ảnh phóng xạ công nghiệp chứa uran nghèo hoặc nghi ngờ có chứa vật liệu phóng xạ, tổ chức, cá nhân cần kịp thời thông báo cho Cục An toàn bức xạ và hạt nhân hoặc Sở Khoa học và Công nghệ địa phương để được hướng dẫn, xử lý theo quy định.

Việc nâng cao ý thức chấp hành so xo 66 trong quản lý thiết bị chụp ảnh phóng xạ công nghiệp chứa uran nghèo không chỉ là trách nhiệm của các tổ chức, doanh nghiệp liên quan mà còn góp phần quan trọng trong công tác bảo đảm an toàn bức xạ, an ninh hạt nhân, phòng ngừa nguy cơ thất lạc và sử dụng trái phép vật liệu hạt nhân nguồn, qua đó bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.