Những năm gần đây, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội luôn "nóng", đặc biệt là vào các trường tốp đầu như THPT Lê Quý Đôn (Hà Đông). Ảnh: HH

Theo số liệu công bố, Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 ở Hà Nội đang ghi nhận mức độ cạnh tranh gay gắt khi tỷ lệ chọi ở nhiều trường top đầu tăng mạnh, có nơi lên tới hơn 1/3.

Những con số "biết nói"

Với tỷ lệ đỗ vào các trường công lập chỉ ở mức 55% - thấp nhất trong vòng một thập kỷ qua, cuộc đua giành một suất vào các trường THPT tốp đầu khu vực nội thành đã thực sự biến thành một "chảo lửa" thử thách cả học sinh lẫn phụ huynh.

Những ngày đầu tháng 5/2026, không khí tại các gia đình có con em sinh năm 2011 trên địa bàn Hà Nội “căng như dây đàn”.

Bảng thống kê tỷ lệ chọi được Sở GD&ĐT Hà Nội công bố đã cho thấy “sức nóng” của kỳ thi tuyển sinh lớp 10. Năm nay, toàn thành phố có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, tăng đột biến 20.000 em so với năm trước.

Trong khi đó, chỉ tiêu tuyển sinh vào lớp 10 của 122 trường công lập (không chuyên) chỉ dừng lại ở con số hơn 81.048 học sinh.

Điều này đồng nghĩa với việc sẽ có khoảng gần 66.000 học sinh ở lứa tuổi 15 phải rẽ hướng sang các lựa chọn khác như trường tư thục, trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc trường nghề...

“Sức nóng” tập trung tại khu vực các phường nội thành. Nhìn vào danh sách 10 trường có tỷ lệ chọi cao nhất năm 2026, dễ dàng nhận thấy sự thống trị của các trường tốp đầu ở các phường: Cầu Giấy, Đống Đa, Hà Đông...

Giữ "ngôi vương" năm nay tiếp tục là Trường THPT Yên Hòa với tỷ lệ chọi kỷ lục 1/3,35. Nhà trường chỉ tuyển 765 chỉ tiêu nhưng có tới 2.566 thí sinh đặt nguyện vọng 1.

Theo sát phía sau là THPT Lê Quý Đôn (Hà Đông) với tỷ lệ 1/3,00; THPT Nguyễn Thị Minh Khai (1/2,68); THPT Nhân Chính (1/2,61) và THPT Kim Liên (1/2,60).

Không chỉ nhóm dẫn đầu, ngay cả những trường thuộc tốp giữa tại khu vực nội đô cũng ghi nhận mức cạnh tranh cao: Trường THPT Phan Đình Phùng hay Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai dao động từ 1/2,6 đến 1/2,8.

“Sức nóng” trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 ở Hà Nội tập trung vào các trường hot ở khu vực các phường nội thành như THPT Việt Đức. Ảnh: HH

Áp lực trên đôi vai tuổi 15

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 ở Hà Nội đang đến gần, những ngày này, tại các trung tâm luyện thi, hình ảnh những cô cậu học trò lớp 9 bơ phờ sau những ca học thêm kéo dài đến 9 -10 giờ đêm đã trở nên quen thuộc.

Cuộc thi không chỉ là bài kiểm tra kiến thức của 3 môn Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ diễn ra vào ngày 30 và 31/5 sắp tới, mà còn là một cuộc chiến tâm lý.

Chị Nguyễn Thu Hà (phường Cầu Giấy) chia sẻ trong sự lo lắng: "Con tôi học lực giỏi suốt 4 năm THCS, nhưng nhìn tỷ lệ chọi của Yên Hòa hay Cầu Giấy năm nay, gia đình thực sự mất ngủ.

“Đề thi các năm gần đây có độ phân hóa rất cao, đôi khi chỉ cách nhau 0,25 điểm đã quyết định số phận. Cháu đã phải bỏ toàn bộ các môn năng khiếu từ đầu lớp 9 để tập trung luyện đề. Có những đêm, tôi tỉnh dậy lúc 2 giờ sáng vẫn thấy con chong đèn học bài", chị Hà tâm sự.

Sự lo lắng của phụ huynh hoàn toàn có cơ sở khi quy chế tuyển sinh quy định học sinh đăng ký nguyện vọng 2, nguyện vọng 3 phải có điểm xét tuyển cao hơn điểm chuẩn trúng tuyển nguyện vọng 1 từ 0,5 đến 1 điểm.

Điều này biến việc đặt bút chọn trường thành một “ván bài cân não”. Nếu quá tự tin chọn trường tốp đầu ở nguyện vọng 1 mà sẩy chân, các em có nguy cơ trượt cả nguyện vọng 2 và 3 vào các trường top giữa vì điểm chuẩn nguyện vọng 2 luôn bị đẩy lên cao hơn.

Minh chứng nhìn thấy rõ là trong những ngày giữa tháng 4 vừa qua, có tới hơn 90.000 học sinh (chiếm khoảng 60%) chần chừ, “cân đo đong đếm” đến tận phút chót mới dám chốt hồ sơ.

Gánh nặng tài chính mang tên "trường tư"

Khi cánh cửa trường công lập chỉ mở với hơn một nửa số học sinh, nỗi lo về tài chính dồn lên vai các bậc phụ huynh có mức thu nhập trung bình.

Dù thành phố Hà Nội có gần 90 trường THPT tư thục đang rầm rộ tuyển sinh bằng hình thức xét học bạ kết hợp điểm thi của Sở GD&ĐT, nhưng học phí lại là một rào cản lớn với các bậc phụ huynh.

Một phép tính đơn giản: Học phí trường công lập hiện nay chỉ ở mức vài trăm nghìn đồng/tháng. Trong khi đó, học phí tại các trường THPT tư thục dao động từ 3 triệu đến cả chục triệu đồng/tháng, chưa kể các khoản phí cơ sở vật chất, bán trú, xe đưa đón…

Đối với những gia đình công nhân, lao động tự do hoặc công chức hưởng lương cơ bản bám trụ tại nội thành, khoản chi phí cả chục triệu đồng mỗi tháng cho một đứa con học trường tư là một… “gánh nặng oằn vai”.

“Cơn khát” trường công tại nội thành Hà Nội năm 2026 không chỉ là câu chuyện của những con số thống kê vô hồn mà đó là giọt nước mắt áp lực của học sinh, là nếp nhăn lo âu của cha mẹ và là một dấu hỏi lớn đặt ra cho các nhà quản lý về sự công bằng trong cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng cao ngay tại Thủ đô.

Bài 2: Tỷ lệ chọi chênh lệch lớn giữa các trường