Một công nhân may mặc kiểm tra quần áo trong một nhà máy ở Nicaragua. Ảnh: ILO / Marcel Crozet

Trong báo cáo nghiên cứu "Xây dựng sự công bằng tiến bộ hơn: Quyền làm việc và có việc làm của phụ nữ là một cốt lõi của quá trình phục hồi hậu COVID-19", ILO nhấn mạnh, từ năm 2019 đến năm 2020, việc làm của phụ nữ giảm 4,2% trên toàn cầu, tương đương 54 triệu việc làm; trong khi nam giới giảm 3%, tương đương 60 triệu việc làm.

So với năm 2019, sẽ có ít hơn 13 triệu phụ nữ có việc làm trong năm nay, nhưng số lượng nam giới đi làm có thể sẽ phục hồi trở lại mức đã thấy 2 năm trước.

Điều này có nghĩa là, chỉ 43% phụ nữ trong độ tuổi lao động trên thế giới có thể sẽ được tuyển dụng vào năm 2021, so với 69% ở các đồng nghiệp nam của họ.

Báo cáo của ILO cho rằng, phụ nữ đã bị mất việc làm và thu nhập không tương xứng do họ là tiêu biểu trong các lĩnh vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi tình trạng phong tỏa, chẳng hạn như chỗ ở, dịch vụ ăn uống và sản xuất.

Sự khác biệt khu vực

Không phải tất cả các khu vực đều bị ảnh hưởng theo cùng một cách. Ví dụ, nghiên cứu cho thấy, việc làm của phụ nữ bị ảnh hưởng nặng nề nhất ở châu Mỹ, giảm hơn 9%.

Tiếp theo là các quốc gia Ả Rập với hơn 4%, sau đó là Châu Á - Thái Bình Dương là 3,8%, Châu Âu 2,5% và Trung Á 1,9%.

Ở Châu Phi, việc làm của nam giới chỉ giảm 0,1% từ năm 2019 đến năm 2020, trong khi việc làm của phụ nữ giảm 1,9%.

Hai phụ nữ kiểm tra khung dệt công nghiệp trong một nhà máy sản xuất thảm ở Mông Cổ. Ảnh: ILO

Nỗ lực giảm thiểu

Trong suốt đại dịch, phụ nữ sống tốt hơn đáng kể ở các quốc gia áp dụng những biện pháp ngăn họ mất việc làm và cho phép họ trở lại lực lượng lao động sớm nhất có thể.

Ví dụ, ở Chile và Colombia, trợ cấp tiền lương được áp dụng cho những người mới được thuê mướn, với tỷ lệ trợ cấp cao hơn cho phụ nữ.

Colombia và Senegal là một trong những quốc gia đã tạo ra hoặc tăng cường hỗ trợ cho các nữ doanh nhân.

Trong khi đó, ở Mexico và Kenya, chỉ tiêu được thiết lập để đảm bảo rằng phụ nữ được hưởng lợi từ các chương trình việc làm của nhà nước.

Xây dựng vì sự tiến bộ

ILO cho biết, để giải quyết những mất cân bằng này, các chiến lược đáp ứng về giới phải là cốt lõi của nỗ lực phục hồi.

Theo ILO, cần đầu tư vào nền kinh tế chăm sóc (care economy) vì y tế, công tác xã hội và giáo dục là những nguồn tạo ra việc làm quan trọng, đặc biệt là đối với phụ nữ.

Hơn nữa, quan tâm tới các chính sách nghỉ việc và bố trí làm việc linh hoạt cũng có thể khuyến khích sự phân chia công việc tại nhà đồng đều hơn giữa phụ nữ và nam giới.

Khoảng cách giới hiện nay cũng có thể được giải quyết bằng cách nỗ lực hướng tới khả năng tiếp cận toàn dân đối với bảo trợ xã hội toàn diện, đầy đủ và bền vững.

Thúc đẩy trả công, trả lương bình đẳng cho công việc có giá trị như nhau cũng là một bước quan trọng và có khả năng quyết định.

Bên cạnh đó, ILO cho biết, bạo lực gia đình, bạo lực giới liên quan đến công việc và quấy rối đã trở nên tồi tệ hơn trong đại dịch - tiếp tục làm suy giảm khả năng tham gia lực lượng lao động của phụ nữ. Báo cáo nhấn mạnh sự cần thiết phải loại bỏ hiểm họa này ngay lập tức.

Theo ILO, thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ vào các cơ quan ra quyết định và đối thoại xã hội hiệu quả hơn cũng sẽ tạo ra sự khác biệt lớn.