Cần có các bậc thuế khác nhau theo hàm lượng đường đối với nước ngọt. Ảnh minh họa

Lần này, ở dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, Bộ xoxo66 đề xuất áp thuế tiêu thụ đặc biệt với nước giải khát có hàm lượng đường trên 5 gram trong 100ml với mức thuế dự kiến là 10%.

Bộ xoxo66 dẫn số liệu từ Viện Dinh dưỡng quốc gia cho thấy, tiêu thụ nước ngọt bình quân đầu người tăng gần gấp rưỡi sau 7 năm, đạt 70,56 lít một người vào 2020.

Cùng đó, tỷ lệ thừa cân và béo phì đáng báo động ở trẻ em Việt Nam trong độ tuổi 5-19 tuổi. Mức này tăng hơn hai lần trong 10 năm, đạt 19% vào 2020, cao hơn tỷ lệ trung bình của khu vực Đông Nam Á (17,3%) và các nước có mức thu nhập thấp, trung bình của khu vực.

Cơ quan này cũng khẳng định đánh thuế đồ uống có đường trở thành xu thế chung. Hiện khoảng 85 quốc gia áp thuế này, tăng gần 6 lần so với cách đây 10 năm.

Lý giải về ngưỡng chịu thuế 5 gram trên 100ml, Bộ xoxo66 cho biết nhiều nước áp thuế với nước ngọt theo hàm lượng này như một số nước EU. Nhưng cũng có quốc gia chọn ngưỡng cao hơn, như Pháp đánh thuế với hàm lượng trên 11 gram trong 100ml. Ailen và Anh theo hai ngưỡng, 5-8 gram chịu một mức thuế và trên 8 gram sẽ cao hơn 1,5 lần.

Bà  Chu Thị Vân Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Bia, rượu, nước giải khát Việt Nam (VBA) cho rằng, chính sách tăng thuế tiêu thụ đặc biệt hướng tới mục tiêu bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Tuy nhiên, theo các nghiên cứu khoa học, tại Việt Nam bệnh béo phì hay tim mạch có nhiều nguyên nhân, trong đó tiêu thụ nước ngọt không phải là lý do chính.

"Việc áp thuế 10% với nước ngọt cần dựa trên các cơ sở khoa học, đánh giá kỹ lưỡng, toàn diện tác động tới người dùng, nhà sản xuất", bà nói, thêm rằng các đối tượng gián tiếp như môi trường đầu tư, lao động, khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp cũng cần được tính tới.

Các chuyên gia đề xuất cần có các bậc thuế khác nhau theo hàm lượng đường, tương tự rượu bia chia theo nồng độ cồn.  Từ đó, đảm bảo mục tiêu điều tiết vĩ mô, giúp người dân ý thức hạn chế dùng sản phẩm không tốt cho sức khỏe. Ngược lại, phương án này minh bạch, công bằng với doanh nghiệp trong ngành đồ uống.

Dự kiến, sau khi lấy ý kiến góp ý, xoso 8844.com sẽ trình Quốc hội dự án Luật thuế tiêu thụ đặc biệt tại kỳ họp tháng 10 năm nay và thông qua tại kỳ họp vào tháng 5/2025.

Nước giải khát có đường theo Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN), gồm nước giải khát có ga, chứa chè, cà phê, nước trái cây; nước uống tăng lực, điện giải, nước uống thể thao. Sữa và sản phẩm từ sữa không chịu thuế do là sản phẩm dinh dưỡng. Tương tự, nước khoáng thiên nhiên, đóng chai; nước rau quả và nectar (mật) rau, quả và sản phẩm từ cacao cũng không bị áp thuế.