TS. Vũ Văn Tiến, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng Ban Tuyên giáo Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: Hương Diệp

Đại đoàn kết trong bối cảnh kinh tế thị trường thế hệ mới

Phát biểu khai mạc, TS. Nguyễn Văn Pha nhấn mạnh: Mọi chủ trương lớn của Đảng, Hiến pháp và Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đều xác định rõ vai trò hạt nhân của MTTQ trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, bối cảnh phát triển mới đang đặt ra nhiều thách thức: hiệu quả tập hợp khối đại đoàn kết ở một số lĩnh vực chưa cao, tiềm năng nhân dân chưa được khơi dậy đầy đủ; đời sống vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi còn nhiều khó khăn; một số chính sách chậm cập nhật với thực tiễn; phương thức hoạt động của MTTQ và các tổ chức thành viên cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ.

TS. Nguyễn Văn Pha nhắc lại việc Trung ương ban hành Kế hoạch số 21-KH/TW (28/11/2023), giao MTTQ Việt Nam chủ trì xây dựng Chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Đây là nhiệm vụ trọng tâm nhằm củng cố sức mạnh toàn dân trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Các đại biểu tham luận tập trung làm rõ tác động của kinh tế thị trường hiện đại, toàn cầu hóa, chuyển dịch cơ cấu xã hội đối với công tác tập hợp khối đại đoàn kết.

PGS.TS Nguyễn Văn Nhật nhấn mạnh sự biến đổi của các giai tầng trong xã hội. Theo ông, trong bối cảnh hiện nay có thể tiếp cận xã hội dưới hai nhóm lớn: người lao động (công nhân, nông dân, trí thức) và chủ doanh nghiệp (nhà nước, tập thể, tư nhân). Sự vận động này đòi hỏi các chính sách đoàn kết phải linh hoạt, tránh dập khuôn, phù hợp tinh thần Nghị quyết của Đảng về phát huy sức mạnh cộng đồng dân tộc, xóa bỏ mặc cảm, định kiến, tôn trọng khác biệt vì lợi ích chung.

Ở góc độ kinh tế, TS Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội xs66 đăng nhập nhỏ và vừa Việt Nam khẳng định đội ngũ doanh nhân là lực lượng nòng cốt của công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập. Nghị quyết 68-NQ/TW xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế, do đó MTTQ cần tăng cường vai trò cầu nối, đồng hành để khơi dậy tinh thần kinh doanh, tôn vinh doanh nhân đóng góp tích cực cho đất nước.

TS. Nguyễn Tiến Dĩnh, Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng việc củng cố đại đoàn kết toàn dân tộc phải gắn với phát huy đầy đủ vai trò của cả hệ thống chính trị, dưới sự lãnh đạo của Đảng. Theo ông, chỉ khi toàn bộ hệ thống chính trị vận hành đồng bộ mới có thể huy động được sức mạnh toàn dân, đảm bảo đồng thuận xã hội và củng cố liên minh giữa công nhân - nông dân - trí thức, giữa các giai cấp, dân tộc, tôn giáo; đồng thời phát huy nguồn lực của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

PGS.TS. Nguyễn Văn Nhật, Ủy viên UBTƯ MTTQ Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Sử học phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: Hương Diệp

Yêu cầu mới: nâng cao năng lực giám sát, phản biện, chuyển đổi số

Từ góc nhìn của lĩnh vực tài chính kinh tế, NGUT.PGS.TS Ngô Thanh Hoàng cho rằng để phát huy vai trò trong nền kinh tế thị trường hiện đại, MTTQ Việt Nam cần: Cụ thể hóa và nâng cao hiệu lực giám sát, phản biện xã hội, nhất là trong các lĩnh vực then chốt: ngân sách nhà nước, đầu tư công, quản lý đất đai - tài nguyên - môi trường, các dự án PPP, chương trình mục tiêu quốc gia.

Tăng cường năng lực đội ngũ cán bộ Mặt trận, trang bị kiến thức đa ngành về kinh tế, so xo 66, tài chính công, hội nhập quốc tế, công nghệ số và phân tích chính sách.

Phát huy hiệu quả các hội đồng tư vấn, nhóm chuyên gia với sự tham gia của các nhà khoa học, doanh nhân, luật sư, nhà hoạt động xã hội.

Xây dựng chiến lược chuyển đổi số của MTTQ, tạo hệ thống cơ sở dữ liệu số hóa về kiến nghị, giám sát, phản biện và các chương trình phát triển kinh tế - xã hội; kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia để nâng cao tính minh bạch và hiệu quả phân tích.

Tiếp thu các ý kiến, TS. Nguyễn Văn Pha đánh giá đây là những gợi mở quan trọng để MTTQ Việt Nam xây dựng Chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Ông bày tỏ mong muốn các chuyên gia, nhà khoa học tiếp tục đồng hành, đóng góp trí tuệ cho Mặt trận trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ chính trị, nhất là trong bối cảnh đất nước đứng trước nhiều cơ hội và thách thức đan xen của hội nhập quốc tế và kinh tế thị trường hiện đại.