Tăng tốc giải phóng mặt bằng, tạo dư địa cho tăng trưởng

Theo UBND tỉnh Quảng Ninh, địa phương hiện triển khai giải phóng mặt bằng đối với 22 dự án, công trình trọng điểm cùng nhiều dự án trong khu công nghiệp, khu kinh tế. Tổng diện tích cần thu hồi lên tới 8.663,27ha, liên quan 15.999 tổ chức, hộ gia đình và cá nhân.

Nhiều dự án có quy mô lớn, giữ vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh như tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh, khu dịch vụ du lịch phức hợp cao cấp tại đặc khu Vân Đồn, tổ hợp du lịch nghỉ dưỡng - giải trí - sân golf Monbay Vân Đồn, khu công nghiệp Đông Triều, khu công nghiệp Sông Khoai và công viên công cộng Tuần Châu.

Đến nay, các địa phương đã hoàn thành giải phóng mặt bằng 6.950,39ha, đạt 80,22% tổng diện tích cần thu hồi. Diện tích còn lại chưa hoàn thành là 1.712,88ha, tương ứng 5.865 trường hợp chưa thu hồi đất.

Đáng chú ý, từ đầu tháng 3 đến giữa tháng 6/2026, diện tích giải phóng mặt bằng toàn tỉnh tăng thêm hơn 600ha. So với thời điểm đầu năm, diện tích hoàn thành tăng thêm 934,44ha.

Máy móc, thiết bị được tập kết phục vụ triển khai dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh, công trình động lực được kỳ vọng mở rộng không gian phát triển và tăng cường kết nối vùng. Ảnh: Hồng Minh

Theo UBND tỉnh Quảng Ninh, kết quả này cho thấy sự nỗ lực của các địa phương trong thực hiện một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất của quá trình triển khai dự án đầu tư. Đến nay, đã có 3 dự án hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng gồm Nhà máy điện khí LNG Quảng Ninh, đường bao biển kéo dài từ đường Trần Quốc Nghiễn qua cầu Bình Minh đến cầu Bang và doanh trại Trung đoàn Bộ binh 2, Sư đoàn 395 (giai đoạn 1).

Trong đó, Nhà máy điện khí LNG Quảng Ninh - công trình trọng điểm quốc gia về năng lượng - đã hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng. Đầu tháng 4/2026, phường Cửa Ông bàn giao toàn bộ mặt bằng cho chủ đầu tư sau quá trình tăng cường tuyên truyền, vận động và đối thoại với người dân.

Bên cạnh đó, nhiều dự án trọng điểm khác cũng ghi nhận tiến độ tích cực. Dự án Khu công nghiệp Texhong Hải Hà giai đoạn 1 đã hoàn thành khoảng 656/660ha, đạt gần 100% diện tích. Khu công nghiệp Bắc Tiền Phong hoàn thành giải phóng mặt bằng toàn bộ diện tích tại phường Phong Cốc và đạt trên 68% diện tích tại phường Liên Hòa. Khu công nghiệp Sông Khoai cũng tiếp tục được đẩy nhanh tiến độ với nhiều diện tích được bàn giao thêm trong thời gian gần đây.

Quyết liệt xử lý vướng mắc mặt bằng để giữ tiến độ dự án

Dù công tác giải phóng mặt bằng giải phóng mặt bằng đạt nhiều kết quả tích cực, Quảng Ninh vẫn đang đối mặt không ít khó khăn tại một số dự án trọng điểm.

Theo đánh giá của UBND tỉnh Quảng Ninh, nhiều dự án hiện có nguy cơ chậm tiến độ nếu các vướng mắc không được tháo gỡ kịp thời. Điển hình, Khu công nghiệp Hải Yên còn 65,52ha chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, tương đương gần 36% diện tích dự án. Nguyên nhân chủ yếu được xác định do sự phối hợp chưa thực sự tích cực của chủ đầu tư trong quá trình triển khai.

Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đang được đẩy nhanh các công tác chuẩn bị đầu tư, trong đó giải phóng mặt bằng được xác định là khâu then chốt bảo đảm tiến độ triển khai. Ảnh: Hồng Minh

Tại Khu công nghiệp Bắc Tiền Phong, phần diện tích còn lại cần giải phóng mặt bằng trên địa bàn phường Liên Hòa lên tới hơn 332ha, liên quan 878 hộ dân và tổ chức. Trong khi đó, Khu công nghiệp Sông Khoai vẫn còn gần 225ha chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng trên địa bàn các phường Hiệp Hòa và Đông Mai.

Đáng chú ý, Khu công nghiệp Đông Triều mới hoàn thành khoảng 13,89ha trong tổng số gần 117ha cần thu hồi, đạt chưa đến 12% diện tích. Dự án đang gặp nhiều khó khăn do phải di dời 434 ngôi mộ, nguồn gốc đất đai phức tạp, nhiều trường hợp chuyển nhượng, tranh chấp kéo dài và áp lực triển khai đồng thời nhiều dự án trên cùng địa bàn.

Theo các cơ quan chuyên môn, những vướng mắc chủ yếu hiện nay tập trung ở việc xác định nguồn gốc đất và tài sản trên đất; khó khăn trong xác định giá trị nhà cửa, vật kiến trúc; quỹ đất tái định cư chưa đáp ứng yêu cầu tiến độ ở một số địa phương; cùng với đó là sự phối hợp chưa đồng bộ của một số chủ đầu tư và tâm lý băn khoăn của một bộ phận người dân.

Năm 2026, Quảng Ninh đang đồng thời triển khai nhiều dự án động lực có ý nghĩa chiến lược đối với tăng trưởng kinh tế và mở rộng không gian phát triển. Trong đó, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh được xác định là công trình đặc biệt quan trọng.

Để bảo đảm tiến độ các dự án trọng điểm, Quảng Ninh yêu cầu các địa phương tiếp tục huy động cả hệ thống chính trị tham gia công tác giải phóng mặt bằng; tăng cường đối thoại với người dân, công khai chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư và phân loại từng nhóm vướng mắc để xử lý theo thẩm quyền.

Cùng với đó, các chủ đầu tư và sở, ngành liên quan phải chủ động phối hợp với địa phương, bảo đảm nguồn vốn chi trả bồi thường kịp thời, tập trung tháo gỡ khó khăn về xác định giá đất, tài sản trên đất và các thủ tục pháp lý.