Từ hạ tầng số, chính quyền số đến y tế, giáo dục, du lịch và môi trường, Quảng Ninh đang từng bước hình thành hệ sinh thái đô thị thông minh đồng bộ, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội.

Đồng bộ hạ tầng và dữ liệu cho đô thị thông minh

Theo định hướng phát triển mới, Quảng Ninh được xác định vừa hoàn thiện các tiêu chí đô thị loại I, vừa xây dựng mô hình đô thị thông minh theo chuẩn quốc gia. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh đã triển khai các bước đi từ khá sớm.

Ngay trong giai đoạn 2017 - 2020, Quảng Ninh xây dựng Đề án thành phố thông minh với 32 nhiệm vụ, dự án trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực y tế, giáo dục, du lịch, giao thông, tài nguyên môi trường và quản lý đô thị, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi số và phát triển đô thị thông minh những năm tiếp theo.

Đến nay, 24 dự án đã được triển khai, từ trường học thông minh, bệnh viện thông minh, hệ thống quản lý giao thông, quan trắc môi trường đến các ứng dụng công nghệ trong quản lý đô thị tại Hạ Long. Hệ thống chiếu sáng thông minh, tiết kiệm năng lượng cũng được đưa vào vận hành tại nhiều khu vực thuộc Hạ Long và Uông Bí, góp phần thay đổi diện mạo đô thị theo hướng văn minh, hiện đại.

Hệ thống kiosk thông minh giúp người dân tra cứu, nộp hồ sơ và thực hiện thủ tục hành chính thuận tiện hơn tại các trung tâm hành chính công của Quảng Ninh. Ảnh: Đông Hà

Từ tháng 8/2019, Trung tâm điều hành thành phố thông minh của tỉnh được đưa vào vận hành thí điểm, tích hợp dữ liệu từ nhiều ngành, lĩnh vực nhằm hỗ trợ công tác chỉ đạo, điều hành của chính quyền.

Đi cùng với đó, chính quyền số cũng ghi nhận nhiều chuyển biến. Hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh hiện đã kết nối với 15 cơ sở dữ liệu quốc gia. Từ ngày 1/7/2025, Quảng Ninh chính thức sử dụng duy nhất Cổng Dịch vụ công quốc gia. Toàn bộ thủ tục hành chính được công khai, chuẩn hóa, trong khi hạ tầng mạng WAN và cổng thông tin điện tử đã phủ tới 100% xã, phường, đặc khu.

Một trong những điểm nổi bật của Quảng Ninh là hạ tầng số được đầu tư đồng bộ và có độ phủ cao. Hiện 100% xã, phường, đặc khu đã được kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng; 100% đơn vị triển khai hệ thống hội nghị trực tuyến và mạng WAN phục vụ công tác điều hành. Tỷ lệ phủ sóng 4G đạt 100% dân số, trong khi 5G đã phủ khoảng 40% diện tích toàn tỉnh, cao hơn mức trung bình của cả nước.

Tỷ lệ hộ gia đình sử dụng Internet cáp quang đạt gần 98%. Toàn tỉnh hiện duy trì 5.404 trạm BTS, trong đó có 598 trạm 5G được lắp đặt tại các khu vực trung tâm đô thị và trung tâm phường.

Đáng chú ý, Dự án Khu công nghệ số tập trung Tuần Châu được khởi công từ cuối năm 2025 với định hướng phát triển mô hình "Cảng dữ liệu" và Trung tâm đổi mới sáng tạo khu vực phía Bắc. Dự án được kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới cho kinh tế số và công nghiệp công nghệ cao.

Quảng Ninh cũng là địa phương đầu tiên ký kết hợp tác chiến lược với Tập đoàn FPT nhằm thúc đẩy khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Trong khi đó, Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC) của tỉnh đã hoàn thành giai đoạn thử nghiệm và dự kiến đưa vào vận hành chính thức trong năm 2026.

Chuyển đổi số đi vào từng lĩnh vực đời sống

Không chỉ đầu tư hạ tầng, Quảng Ninh đang đưa chuyển đổi số đi vào các lĩnh vực gắn trực tiếp với người dân và doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực y tế, đến tháng 6/2025, Quảng Ninh trở thành địa phương đầu tiên trong cả nước hoàn thành triển khai bệnh án điện tử tại 100% cơ sở khám chữa bệnh.

Các cơ sở y tế cũng đã kết nối dữ liệu với Cổng Dịch vụ công quốc gia, triển khai khám chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip và sử dụng đơn thuốc điện tử.

Ở lĩnh vực giáo dục, 100% trường học trên địa bàn đã triển khai học bạ điện tử, sổ điểm điện tử và tuyển sinh trực tuyến. Tỉnh cũng đầu tư 1.432 phòng học thông minh, phòng học tương tác tại 89 trường học.

Đối với du lịch, hơn 100 điểm phát wifi miễn phí được đưa vào hoạt động; mã QR được triển khai tại các điểm di tích, danh thắng và hệ thống vé điện tử trên Vịnh Hạ Long, góp phần nâng cao trải nghiệm cho du khách.

Cùng với chuyển đổi số, Quảng Ninh cũng chú trọng phát triển hạ tầng môi trường và năng lượng - những cấu phần quan trọng của đô thị thông minh. Toàn tỉnh hiện có 147 trạm quan trắc môi trường tự động, cho phép công khai dữ liệu về chất lượng không khí, nguồn nước và môi trường sống để người dân cùng giám sát.

Trong lĩnh vực năng lượng, tỉnh đang thu hút nhiều dự án quy mô lớn như nâng công suất Trạm biến áp 500kV Quảng Ninh lên khoảng 1.525 MVA và các dự án điện gió ven biển, ngoài khơi với tổng công suất dự kiến khoảng 700 MW.

Hệ thống chiếu sáng đô thị hiện đã phủ trên 98% các tuyến đường, trong đó hơn 85% được chuyển đổi sang đèn LED, góp phần tiết kiệm năng lượng và nâng cao chất lượng không gian đô thị.

Với nền tảng hạ tầng số được đầu tư đồng bộ cùng quyết tâm đẩy mạnh chuyển đổi số trên nhiều lĩnh vực, Quảng Ninh đang hướng tới mục tiêu xây dựng hệ sinh thái đô thị hiện đại, kết nối, vận hành hiệu quả và thân thiện hơn với người dân, doanh nghiệp.