Các đại biểu chụp ảnh chung sau phiên Khai mạc Diễn đàn. Ảnh: Quang Hòa

Thủ tướng xoso 8844.com Lê Minh Hưng tham dự và có phát biểu dẫn đề tại Diễn đàn.

Phiên Khai mạc AFF 2026 có sự tham dự của Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone, Thủ tướng Campuchia Hun Manet, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão, Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn.

Ngoài ra, phiên Khai mạc còn có thông điệp ghi hình của lãnh đạo cấp cao các nước; lãnh đạo các ban, bộ, ngành; các nhà ngoại giao quốc tế; các chuyên gia học giả khu vực và quốc tế...

Phát biểu tại sự kiện, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh sự hiện diện của lãnh đạo cấp cao các nước ASEAN, Timor-Leste, Tổng Thư ký ASEAN, đại diện các tổ chức quốc tế, giới học giả, doanh nghiệp và địa phương đã phản ánh sự quan tâm ngày càng lớn đối với tương lai của ASEAN, đồng thời thể hiện tinh thần đồng hành và trách nhiệm chung trong việc định hình hướng phát triển của khu vực trong giai đoạn mới.

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh: Quang Hòa

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết, Diễn đàn Tương lai ASEAN được Việt Nam khởi xướng với mong muốn tạo dựng “một không gian đối thoại cởi mở, thực chất và hướng tới tương lai”, quy tụ các nhà hoạch định chính sách, giới nghiên cứu, cộng đồng doanh nghiệp cùng các đối tác trong và ngoài khu vực để trao đổi ý tưởng, chia sẻ sáng kiến và đóng góp cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Theo Bộ trưởng, với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm”, Diễn đàn năm nay tập trung thảo luận những vấn đề mang ý nghĩa chiến lược đối với ASEAN, từ củng cố đoàn kết nội khối, nâng cao năng lực tự cường và tự chủ chiến lược, phòng ngừa xung đột cho đến các lĩnh vực đang định hình tương lai khu vực như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, an ninh năng lượng, trí tuệ nhân tạo và công nghệ tài chính.

Khẳng định mục tiêu hướng tới một ASEAN “đoàn kết, tự cường, năng động, sáng tạo và lấy người dân làm trung tâm”, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho rằng, sức mạnh của Hiệp hội sẽ được bồi đắp từ nỗ lực chung của từng quốc gia thành viên, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm và vị thế của ASEAN trong cấu trúc khu vực đang định hình.

ASEAN phải biến thách thức thành cơ hội trong giai đoạn mới

Phát biểu tại AFF 2026, Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn cho rằng chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm” đặc biệt phù hợp trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động sâu sắc.

Theo ông, cạnh tranh địa chính trị ngày càng gia tăng, xung đột vũ trang tiếp diễn tại nhiều khu vực, xu hướng phân mảnh kinh tế ngày càng rõ nét, trong khi những đột phá công nghệ đang làm thay đổi đời sống xã hội với tốc độ nhanh hơn khả năng thích ứng của nhiều quốc gia.

Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh: Quang Hòa

“Thế giới hiện nay đang đối mặt đồng thời với khủng hoảng về cạnh tranh địa chính trị, khủng hoảng phân mảnh kinh tế và khủng hoảng niềm tin”, Tổng Thư ký Kao Kim Hourn nhận định, đồng thời nhấn mạnh không một quốc gia hay khu vực nào có thể tự mình giải quyết hiệu quả những thách thức mang tính toàn cầu đó.

Tổng Thư ký ASEAN cho rằng, việc triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 diễn ra trong một môi trường quốc tế ngày càng phức tạp, đòi hỏi ASEAN phải xây dựng được năng lực tập thể và quyết tâm chính trị đủ mạnh để hiện thực hóa các mục tiêu dài hạn.

Đề cập tới những tác động từ các cuộc khủng hoảng toàn cầu, Tổng Thư ký ASEAN nhấn mạnh rằng, những diễn biến quốc tế dù xảy ra cách Đông Nam Á hàng nghìn kilomet vẫn có thể ảnh hưởng trực tiếp tới thị trường, chuỗi cung ứng, dòng đầu tư và sinh kế của người dân trong khu vực.

Đánh giá phản ứng của ASEAN trước các thách thức hiện nay, ông Kao Kim Hourn cho rằng, khu vực đã hành động với tinh thần khẩn trương và có định hướng rõ ràng.

Tổng Thư ký ASEAN dẫn lại các ưu tiên được các nhà lãnh đạo ASEAN thống nhất, bao gồm bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và bảo vệ công dân ASEAN trước những tác động của các cuộc khủng hoảng toàn cầu.

Theo Tổng Thư ký Kao Kim Hourn, thách thức lớn nhất hiện nay không phải là thiếu các cơ chế hợp tác mà là làm thế nào để các khuôn khổ đã được xây dựng thực sự phát huy hiệu quả.

Bên cạnh đó, Tổng Thư ký ASEAN khẳng định, đối thoại và chủ nghĩa đa phương tiếp tục là những giá trị cốt lõi của ASEAN trong bối cảnh nhiều nơi trên thế giới đang chứng kiến xu hướng suy giảm hợp tác đa phương.

Nhìn lại gần sáu thập kỷ phát triển của ASEAN, ông nhấn mạnh hai bài học lớn nhất là hành động tập thể luôn hiệu quả hơn các nỗ lực đơn lẻ và mọi thách thức đều có thể trở thành cơ hội chuyển đổi.

Tổng Thư ký Kao Kim Hourn bày tỏ tin tưởng rằng nếu tiếp tục phát huy tinh thần đó, ASEAN sẽ duy trì được vai trò trung tâm, khả năng thích ứng và vị thế là một lực lượng tích cực, có trách nhiệm trong cấu trúc khu vực và toàn cầu đang định hình.

ASEAN được đánh giá có vai trò quan trọng trong duy trì đối thoại và hòa bình

Cùng chia sẻ quan điểm về những thách thức toàn cầu hiện nay, bà Izumi Nakamitsu, Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc kiêm Đại diện cấp cao về Giải trừ quân bị nhận định thế giới đang đối mặt với mức độ căng thẳng địa chính trị cao nhất trong nhiều thập kỷ.

Theo bà, cạnh tranh giữa các nước lớn gia tăng, lòng tin giữa các quốc gia suy giảm, chi tiêu quân sự tăng mạnh và các chuẩn mực quốc tế lâu đời đang đứng trước nguy cơ bị xói mòn.

Bà Izumi Nakamitsu, Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc kiêm Đại diện cấp cao về Giải trừ quân bị phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh: Quang Hòa

Những cuộc khủng hoảng hiện nay không chỉ mang tính quân sự mà còn kéo theo các hệ lụy về chính trị, nhân đạo và chuỗi cung ứng, đòi hỏi các giải pháp toàn diện dựa trên luật pháp quốc tế và cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm.

Bà cảnh báo về sự suy giảm các chuẩn mực giải trừ quân bị, nguy cơ tái xuất hiện của vũ khí hạt nhân như một công cụ răn đe và cưỡng ép, cũng như xu hướng quân sự hóa ngày càng gia tăng trên phạm vi toàn cầu.

Theo bà, những diễn biến này đang làm môi trường an ninh quốc tế trở nên thiếu ổn định và khó dự báo hơn.

Trong bối cảnh đó, Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc đánh giá ASEAN có vai trò đặc biệt quan trọng nhờ kinh nghiệm thúc đẩy đối thoại, xây dựng đồng thuận, ngoại giao phòng ngừa và giải quyết hòa bình các tranh chấp.

Đề cập vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân, bà Izumi Nakamitsu khẳng định Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) vẫn là nền tảng của an ninh quốc tế.

Bà đồng thời ghi nhận vai trò tích cực của ASEAN và Việt Nam trong thúc đẩy giải trừ quân bị, không phổ biến hạt nhân và duy trì đối thoại trong khuôn khổ NPT.

Theo bà, các cam kết khu vực như Hiệp ước Bangkok đang góp phần củng cố các chuẩn mực toàn cầu và bảo vệ tính chính danh của luật pháp quốc tế. Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh chóng của AI, công nghệ số và các hệ thống tự động cũng đặt ra nhiều thách thức mới đối với an ninh toàn cầu.

Vì vậy, cộng đồng quốc tế cần tăng cường hợp tác đa phương và xây dựng các khuôn khổ quản trị phù hợp nhằm bảo đảm công nghệ phục vụ hòa bình, phát triển và lợi ích chung của nhân loại.